ابزارهای گیاهپزشک

.

دستورالعمل تولید نهال زرشک



 

این مطلب توسط وب سایت انسکتاریوم phyto.persianblog.ir در دسترس عموم قرار گرفته است و هرگونه کپی برداری بدون ذکر منبع مجاز نمی باشد.

 

 

مقدمه :

زرشک بی دانه از جمله درختچه های مقاومی است که قابلیت رشد و تولید در زمینهای کم بهره با آب شور را داراست و در حفاظت از خاک منطقه نیز می تواند مؤثر باشد . بسیاری از زمینهای کشاورزی در مناطق روستایی بعنوان مثال شهرستانهای قاین و بیرجند در جنوب خراسان به دلیل شوری خاک و آب ، برای کشت بیشتر محصولات کشاورزی مناسب نیستند، لذا در برخی از روستاها ، طی سالهای اخیر ، زرشک بی دانه به عنوان مثال محصول اصلی مطرح شده است. این گیاه علاوه بر حفاظت خاک و پوشش گیاهی ، بعنوان گیاه دارویی مورد استفاده قرار می گیرد و نقش آن در صادرات غیرنفتی ،‌حائز اهمیت می باشد . از نظر گیاهشناسی ، زرشک دارای گلهای منظم ، دو جنسی ، اغلب مجتمع از نوع خوشه کاذب یا گرزن و به ندرت منفرد است . گلهای مجتمع و کم و بیش آویخته و در اردیبهشت یا خرداد شکفته می شوند. به نظر می رسد زرشکهای موجود در ایران اغلب بر اثر تلاقیهای بین گونه ای ماهیت خود را تاحدی زیادی از دست داده اند . به طوریکه با شناسه های موجود مطابقت کامل ندارند. اکثر زرشکها درارتفاعات بالاتر از 1000 متر از سطح دریا بهتر رشد می کنند . دوره رویشی زرشک بی دانه 235-220 روز در هر سال به طول می انجامد. از نظر حرارتی ، شروع رشد آن در دمای روزانه 18-15 درجه ، گلدهی در 23-19 درجه و شروع رکود زمستانی آن در11-7 درجه سانتی گراد صورت
می گیرد. وجود شرایط آفتابی و جریان هوای خوب برای زرشک بی دانه ضروری است. زرشک دارای مقاومت خوبی در مقابل باد می باشد و حتی بعنوان حصار و بادشکن مورد استفاده قرار می گیرد.
زرشک به آبیاری مرتب نیاز دارد و معمولاً‌ درختچه های بالغ در جنوب خراسان هر 15-12 روز یکبار آبیاری می شوند ولی در شرایط محدودیت آب ، قدرت زنده ماندن را دارند، هر چند محصول قابل توجهی تولید نمی کنند. زرشک خاکهای نسبتاً سبک لومی – شنی با زهکشی خوب در مناطق کوهپایه ای را ترجیح می دهد

 

ازدیاد زرشک


برای زیاد کردن درخت زرشک سه راه وجود دارد:
1- بهترین راه تکثیر درخت زرشک استفاده از پاجوشها است ، به این ترتیب که از آذر ماه تا نیمه دوم اسفند، یعنی پس از برگریزان تا هنگام بیداری ، درخت قابل استفاده برای جابجایی خواهد بود. پاجوشهای دوساله را از بیخ درخت با ریشه می کنند و در زمین مساعد و آماده می نشانند.
ریشة درخت زرشک در برابر هوا خیلی حساس است . وقتی پاجوشها را از زمین در می آورند باید بلافاصله آنها را در گودهای آماده بنشانند و یا با اندکی گِل در کیسه پلاستیک بپیچند وبه اصطلاح قنداق کنند. تا هوا نکشد درغیر این صورت نهال خطا خواهد کرد.
2- زرشک دانه دار با بذر تکثیر می شود و روش کاشتن بذر به این صورت است که بذرهای رسیده زرشک را برای مدت دو ماه در محلی با گرمای پنج درجه نگهداری می کنند سپس
می کارند . این گونه ارزش اقتصادی ندارد. فقط برای تهیة آب زرشک یا تهیة نوشابه استفاده می شود.
3- اگر شاخة جوان زرشک را در پاییز در خاک بخوابانند و یا دراسفند ماه قلمه بزنند شاخه ، ریشه زده موجب زیاد شدن این درخت پرفایده شود