ابزارهای گیاهپزشک

.

دستورالعمل تولید نهال انار



این مطلب توسط وب سایت انسکتاریوم phyto.persianblog.ir در دسترس عموم قرار گرفته است و هرگونه کپی برداری بدون ذکر منبع مجاز نمی باشد.

 


مقدمه

انار با نام علمی .Punica granatum L متعلق به کوچکترین خانواده گیاهی یعنی Punicaceae می‌باشد که در اقلیمهای خشک و نیمه گرمسیری و مدیترانه ای دارای رشد و باردهی خوبی است. قسمتهای وسیعی از سرزمین ما که در محدوده کویر مرکزی ( دشت کویر و کویر لوت ) واقع شده دارای شرایط آب وهوایی خشک ونیمه گرمسیری است که درختان انار و پسته می‌توانند در چنین شرایطی اهمیت خاصی داشته باشند. درخت انار به طور طبیعی در دامنه وسیعی از شرایط آب و هوایی رشد می نماید و به انواع خاکها سازگاری نشان میدهد ولی به خاکهایی که دارای زهکشی کمی باشند حساس می باشد و درصورت بالابودن آب تحت الارضی نمی تواند تولید مناسب داشته باشد . بهترین خاک جهت کشت انار خاکهای رسی شنی یا شنی رسی با PH بین 5/7 تا 5/8 است. انار بیشترین رشد و تولید محصول را در مناطقی با تابستانهای گرم و طولانی دارد. محدوده کشت آن تا 41 درجه عرض شمالی و جنوبی همراه با انجیر و زیتون است. بهترین ارتفاع 1000 تا 1700 متر از سطح دریا می باشد . البته باید توجه داشت که انار میوه اختصاصی مناطق نیمه گرمسیری است( درجه حرارت 5- تا 40+ درجه سانتیگراد) زیرا گرمای زیاد باعث سوختگی و سرمای زیاد سبب ترکیدگی آن گشته و از لطافت پوست و مرغوبیت میوه می کاهد. برای شکستن دوره خواب به 200 تا 400 ساعت درجه حرارت زیر 7 درجه سانتیگراد نیاز دارد. مقاومت انار به سرمای زمستانه از حدود 11- درجه سانتی گراد الی 15- درجه سانتی گراد مشاهده می گردد که مسلماً این اختلاف در رابطه با ارقام و شرایط آب وهوایی متفاوت می باشد

 

سطح زیرکشت و میزان تولید انار در جهان :

در حال حاضر ایران بیشترین میزان سطح زیرکشت و تولید انار در جهان را به خود اختصاص داده است و در کلیه استانها بجز استان همدان کشت و کار می شود. استانهای فارس ، اصفهان ، مرکزی ، خراسان رضوی ، یزد ، قم ، کرمان و سمنان به ترتیب بیشترین سطح زیرکشت باغات انار را دارا می باشند.
همچنین استانهای فارس ، مرکزی ، اصفهان ، خراسان رضوی ، یزد ، قم ، کرمان و سمنان به ترتیب بیشترین میزان تولید را دارا می باشند

 

ارقام مهم :

ملس ساوه، شیشه کپ فردوس، خزربردسکن، رباب نی ریز، نادری بادرود، ملس یزدی، قجاق‌قم، اردستانی مه ولات و بجستانی که مهمترین خصوصیات این ارقام عبارت است از پوست قرمز و نسبتاً کلفت ، دانه قرمز و مزه ملس تا شیرین

 

ازدیاد انار:

انار را میتوان بوسیله بذر،پیوند، پاجوش، خوابانیدن شاخه و قلمه تکثیر نمود. در حال حاضر روش معمول تکثیر انار ازدیاد بوسیله قلمه می باشد.

ازدیاد بوسیله قلمه :
قلمه‌ها از اسفند ماه تا اوایل فروردین از قسمت های بالای درخت و از سرشاخه های بارده 3-2 ساله، به طول 35-25 سانتی متر وقطر 5/2-5/0 سانتی متر تهیه می‌شوند. در نیمه دوم اسفند ماه کرتهای کوچکی به ابعاد20-10 متر مربع آماده کرده و به عمق 50-30 سانتی‌متر شخم زده و سپس به صورت جوی و پشته به فاصله 50 سانتی متر در می آید و قلمه ها را به فاصله 10 سانتی متر طوری در خاک کاشته می‌شود که 4-2 سانتی متر آن از خاک بیرون باشد. بلافاصله پس از کاشت ، خزانه را آبیاری و از آن پس به فاصله هر 8 تا 10 روز یکبار آبیاری تکرار می‌شود. در طول فصل رشد مرتباً‌ مبازه با علفهای هرز صورت می‌گیرد. در اسفند ماه سال بعد پس از سپری شدن سرما و یخبندان نهالها آماده برای کاشت خواهند بود .


ازدیاد بوسیله پیوند :
پس از انتخاب رقم بایستی نسبت به پیوند پایه های موجود اقدام کرد که رایج ترین نوع پیوندها در انار عبارتند از:

الف : پیوند شکمی :
این روش اغلب برای تبدیل ارقام انار ترش به شیرین و همچنین جهت تبدیل پایه های نامرغوب به پایه‌های مرغوب، انجام می‌گیرد. پیوند شکمی در دو نوبت از سال امکان پذیر است. یکی در اوایل بهار و دیگری اواخر تابستان، که پوست درخت به راحتی جدا می‌شود و امکان انجام عمل پیوند وجود دارد.
بعد از حدود دو هفته، در صورت موفق بودن عمل پیوند، چنانچه درخت پیوند شده 4-3 ساله باشد، از قسمت بالای محل پیوندک سربرداری می‌شود، ولی در مورد درختان مسن که عمل پیوند بر روی شاخه‌های جانبی درخت صورت می‌گیرد، پس از گرفتن پیوند، کارخاصی نیاز ندارد، زیرا پایه باعث رشد شاخه های پیوند خورده می شود. شاخه ای که در اثر این نوع پیوند به وجود می‌آید، بعد از 2 تا 3 سال به بادهی خواهدرسید. البته اغلب بهتر است به جای پیوند برروی سرشاخه‌های مسن، از شاخه‌های نازک (به قطر یک مداد) و پاجوشهای جوان برای این منظور استفاده شده و سپس قسمت مسن را کاملاً‌ حذف نمود (جوان سازی ).

ب: پیوند لوله ای :
نوع دیگر پیوند جوانه که مورد استفاده قرار می‌گیرد، پیوند لوله ای است. البته این نوع پیوند کمتر از پیوند شکمی به کار میرود. این نوع پیوند نیز مانند نوع قبل در دو موقع از سال یعنی اوایل بهار و دیگری اواخر تابستان قابل اجرا است. این نوع پیوند معمولاً‌ روی شاخه‌های دو ساله صورت می‌گیرد و باید قطر پایه و پیوندک یکسان باشد. در صورتی که پیوندک قطورتر از پایه باشد پس از تهیه پیوندک، آن را از پشت جوانه برش طولی داده و در روی پایه قرار داده و قسمت اضافی آن با دقت در روی پایه به گونه ای جدا می‌شود که دو لبه آن کاملاً‌ روی یکدیگر جفت گردد و اگر پایه قطورتر از پیوندک باشد، پیوندک را مانند روش بالا برش داده و دور پایه قرار مستقر کرده و قسمتی از پایه که با پیوندک پوشیده نشده، با کمی از پوست خود پایه یا چسب باغبانی پوشش داده می‌شود.

ج : پیوند اسکنه (شکافی) :
از این نوع پیوند برای تبدیل رقم درختان بذری به رقم مرغوب، اقتصادی و پربار استفاده می‌شود . برای انجام پیوند در اواخر زمستان تنه درخت را از ارتفاع 20 سانتی متری سطح خاک سربرداری ‌شده وبوسیله اسکنه برشی عمودی روی آن زده می‌شود. سپس قلمه‌ای یک تا دو ساله به طول حدود 15-10 سانتی متر با 4-2 جوانه روی آن از درخت مرغوب دیگری تهیه شده در شکاف ایجاد شده قرار می‌گیرد. لایه‌ زاینده پایه و پیوندک باید بطور کامل با هم تماس داشته باشند معمولاً دو قلمه در دو طرف این شکاف می‌توان قرارداد. سپس برای جلوگیری از آسیب خشکیدگی و عوامل بیماریزا محل پیوند با چسب باغبانی پوشانده می‌شود. استفاده از علف‌های هرز یا گل برای پوشاندن محل پیوند احتمال آلودگی به عوامل بیماریزا را می‌افزاید. این پیوندک 4 تا 7 سال بعد میوه خواهد داد

 

شاخصه های استاندارد نهال ریشه لخت گواهی شده انار در زمان فروش ( اندازه ها به سانتیمتر )



- ارتفاع نهال پس از سربرداری : 50 – 30
- ارتفاع محل پیوند تا سطح خاک : 15
- میانگین قطر نهال : 1 – 5/0
- ویژگی های خاص تنه نهال ( نهال یک تنه ) : سالم
- فاصله اولین شاخه تا سطح خاک : 30
- طول ریشه اصلی : 40 – 30
- تعداد ریشه فرعی : 5 – 3
- طول ریشه فرعی : 15 - 10
- سن نهال : 2 سال
- بسته بندی : بسته 50 تایی